Stichting

Het 4/5 mei Comité Almere organiseerde de eerste Dodenherdenking op 4 mei 1977 in het oudste stadsdeel Almere Haven. De pioniers van toen, Han Lammers (Landdrost), Bob Friedländer en Frits Huis waren er nauw bij betrokken. Het Rijk was initiator omdat Almere in 1977 nog geen officiële gemeente was. Van 1977 tot 1995 lag er op de Markt bij bakkerij Struiksma een gedenksteen en daar werd de herdenking gehouden. Sinds de komst van De Dolfijn in 1995 ligt de steen in het Bos der Onverzettelijken.

De ontwerper Marcel Smink koos voor een dolfijn ‘als vis op het droge, achtergebleven uit het water dat zich ook tijdens de oorlog nog boven de maagdelijke grond van Almere bevond’. De dolfijn is ook het symbool voor de dodenverering en staat symbool voor vrijheid. Toepasselijk. Op de marmeren tafel staan de dagen, maanden en jaren van de Tweede Wereldoorlog gegraveerd ter herdenking aan alle slachtoffers.

Het huidige comité is opgericht op 19 januari 1991 door de heer Koekkebakker, Cats en Van Wierst en heet sindsdien Stichting 4/5 mei comité Almere. In de naam zit ook 5 mei. Met de komst van het Bevrijdingsfestival concentreert het huidige bestuur zich vooral op de dodenherdenking van 4 mei:

Artikel 2

1. De stichting stelt zich ten doel: het op passende wijze herdenken en vieren van de herdenkingsdagen “4 en 5 mei”, mede in houdende het vestigen van aandacht op het waarborgen van de mensenrechten en het tegengaan van discriminatie en racisme.

2. De stichting richt zich met betrekking tot het herdenken met name op:

• de vervolgingsslachtoffers die omkwamen in de Duitse concentratiekampen;
• de slachtoffers van de Japanse interneringskampen in voormalig Nederlands-Indië;
• dwangarbeiders die omkwamen in werkkampen in Azië en Duitsland;
• de verzetsstrijders, mannen en vrouwen die hun leven gaven in de strijd voor de vrijheid;
• alle burgerslachtoffers van bombardementen, de hongerwinter en gijzelingen in Nederland;
• de militairen die omkwamen bij de verdediging van ons land en zij die vielen als soldaat in dienst van de geallieerden.

Bron: statuten Stichting 4/5 mei comité Almere

Sinds 2020 herdenken wij in Nederland – allen, burgers en militairen, die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties en bij vredesmissies – .
In 2023 hebben wij in Almere gezegd dat alle slachtoffers van de genocides na de Tweede Wereldoorlog herdacht moeten worden. Niet om de Tweede Wereldoorlog naar de achtergrond te verplaatsen, maar juist de aandacht voor oorlogsgeweld te versterken en elk slachtoffer recht te doen. Almere was de eerste plaats in Nederland, waarna het landelijk is overgenomen.

Jaarlijks vindt de Dodenherdenking op 4 mei plaats bij de Dolfijn in Haven. Het is de officiële herdenking in Almere waarbij de burgemeester ook aanwezig is.

Naast het organiseren van de Dodenherdenking verzorgt het Comité andere activiteiten die betrekking hebben op vrijheid en vrede. Dit kan een debat zijn, het doorvertellen van de verhalen, een college over vrijheid, een tentoonstelling, cabaret of een muzikale bijeenkomst. Er wordt steeds gezocht naar bewustwording over het met elkaar leven in vrijheid en wij zoeken daarin altijd het gesprek met jongeren. Een goede relatie met de Almeerse scholen staat daarom hoog bij ons in het vaandel. Hierin wordt de lijn gevolgd van het Nationaal Comité en worden naast de doelgroep altijd de jongeren in Almere benaderd. Zij zijn immers de toekomst en dragen bij aan het in stand houden van onze vrijheid.

In 2023 zijn wij gestart met het Erfgoeddragers-project. Jongeren tekenen verhalen op van mensen die oorlogen hebben meegemaakt zodat deze geschiedenis vervroegen. Die interviews worden gepubliceerd of verwerkt in andere projecten.

In 2025 het jaar van 80 jaar vrijheid, bracht het comité het boek uit Gezichten van Verzetswijk Almere. Hierin valt te lezen wie de 19 verzetshelden zijn die in Almere een straatnaam naar zich vernoemd hebben gekregen in de Verzetswijk. Ook wordt beschreven hoe Almere een Hannie Schaftpark kreeg en een Nationaal Verzetsmonument; Het Bos der Onverzettelijken.